entomologija

Istraživanje i razvoj – entomologija

Istraživački tim:
dr Snežana Gošić-Dondo

Štetočine kukuruza

Proučavanje biologije ekonomski najznačajnijih štetočina kukuruza
Proučavanje dinamike pojave kukuruznog plamenca Ostrinia nubilalis Hbn.
Redovno se prati dinamika brojnosti leptira kukuruzovog plamenca na svetlosnu klopku u Zemun Polju i intenzitet napadnutih biljaka kukuruza po generacijama štetočine u više lokacija u Vojvodini.
Na osnovu registrovanog broja leptira i odnosa polova utvrđuje se vreme masovnog poleganja jaja, nakon čega sledi pregled biljaka u polju i utvrđivanje intenziteta napada prve generacije. Na kraju vegetacije ocenjuje se ukupan napad i stepen oštećenja biljaka. Ukoliko je napadnuto preko 5-10% biljaka u u šećercu, 15-20% u semenskom i 30-40% u merkantilnom kukuruzu, preporučuju se mere suzbijanja primenom insekticida.
Proučavanje pojave i širenja kukuruzne zlatice Diabrotica virgifera virgifera LeConte.
Od pojave nove štetočine kukuruza, kukuruzne zlatice Diabrotica virgifera virgifera LeConte (1992) prati se njeno širenje na teritoriji Srbije, a od 1998. godine i na teritoriji Republike Srpske. Praćenje širenja se izvodi primenom feromonskih “Csalomon” i žutih “Pherocon Multigard” klopki. Na osnovu dnevne brojnosti imaga uhvaćenih na klopke određuje se nivo brojnosti populacije štetočine. Pragom ekonomskog značaja smatra se dnevna brojnost preko 6 jedinki za 24 sata po žutoj klopki.

Testiranje i selekcija kukuruza na otpornost prema štetočinama

Testiranje tolerantnosti sorti, samooplodnih linija i ZP hibrida kukuruza prema kukuruznom plamencu Ostrinia nubilalis Hbn.
Iz bogate kolekcije genofonda kukuruza u banci gena Instituta za kukuruz, testira se tolerantnost sorti kukuruza prema kukuruznom plamencu Ostrinia nubilalis Hbn. Testiranje se izvodi u uslovima veštačkog zaražavanja biljaka jajnim leglima štetočine. Dobijeni podaci ulaze u sastav opisa sorti kao jedna od njihovih značajnih karakteristika.
Stvaranje divergentnih sintetičkih populacija od linija tolerantnih prema kukuruznom plamencu Ostrinia nubilalis Hbn.

Mere integralne zaštite kukuruza od štetočina

Proučavanje uticaja agrotehničkih i drugih mera u kontroli štetnih insekata
    Prati se uticaj:

  • Gustine sklopa na intenzitet napada i stepen štetnosti kukuruznog plamenca.
  • Vremena setve na napad po generacijama plamenca, kao i na atraktivnost useva za imaga kukuruzne zlatice.
  • Sistema gajenja kukuruza: monokultura, dvopolje i tropolje.
  • Mineralne ishrane na intenzitet napada kukuruznog plamenca u plodoredu i kukuruzne zlatice u uslovima gajenja kukuruza u monokulturi.

Proučavanje značaja prirodnih neprijatelja kukuruznog plamenca.
Proučavanje redukcione uloge prirodnih neprijatelja kukuruznog plamenca izvodi se ispitivanjem efikasnosti ispuštanja jajnog parazita Trichogramma evanescens i T. maydis u kukuruzu šećercu, zatim praćenje stepena parazitiranosti gusenica od parazita Lydella thompsoni. Navedena ispitivanja se izvode na materijalima u Zemun Polju, kao i na drugim lokacijama kukuruznog pojasa Srbije. Cilj ovih ispitivanja je ostvarenje visoke proizvodnje kukuruza uz najmanju primenu insekticida.

Biološka kontrola nekih patogena i štetočina kukuruza i njihov uticaj na prinos zrna.
Ispitivanja se zasnivaju na sposobnosti nekih saprofitnih bakterija da spreče pojavu simptoma bolesti koje izazivaju fitopatogene gljive kukuruza u uslovima in vivo. Takođe se prati uticaj entomopatogene gljive Beauveria bassiana na regulaciju brojnosti kukuruzne zlatice. Cilj ovih ispitivanja je očuvanje prinosa kukuruza uz smanjenje ili izostavljanje primene pesticida.

Praćenje uticaja:

    1. Saprofitnih bakterija

  • ocena truleži inokulisanog klipa
  • prinos zrna
    2. Entomopatogene gljive

  • nicanje biljaka
  • broj biljaka u berbi
  • poleganje biljaka
  • prinos zrna
  • brojnost larvi i imaga
  • provera inokuluma u zemljištu

Insekticidi

Ispitivanje efikasnosti, načina i vremena primene insekticida u suzbijanju larvi kukuruzne zlatice Diabrotica virgifera LeConte.
Ispitivanje efikasnosti insekticida u zaštiti kukuruza od larvi kukuruzne zlatice izvodi se sa ciljem nalaženja rešenja za gajenje kukuruza u monokulturi nakon pojave kukuruzne zlatice u Jugoslaviji i Evropi. Ispituju se granulirane i tečne formulacije kontaktnih i sistemičnih insekticida, zatim vreme njihove primene (sa setvom i prvom međurednom obradom), kao i formulacije za tretiranje semena.
Ispitivanje mogućnosti gajenja kukuruza u monokulturi nakon pojave kukuruzne zlatice.
Na osnovu dobijenih rezultata ispitivanja nekoliko poznatih zemljišnih insekticida testiranih u više lokaliteta mogu se dati preporuke poljoprivrednim proizvođačima koliko godina i na koji način mogu primeniti preporučene insekticide da bi mogli gajiti kukuruz u monokulturi ili bar u ponovljenoj setvi.